Tôi nhớ chuyện “Chú bé rừng xanh”, kể về một em bé lớn lên giữa rừng từ lúc lọt lòng, hoàn toàn không biết gì về con người, về xã hội con người, nhưng khi đến tuổi vị thành niên, chú bé vẫn được tác giả kéo đến với tầng lớp loài người, qua cuộc gặp gỡ từ xa với một cô bé đi lấy nước bên dòng suối
Hồ Văn Lang (trái) ngày trở về. Rồi ông lại còn biết dạy để con trai có thể nói được tiếng của người Cor, dạy con trai biết cách sống như cách mà người Cor đã sống từ thời xa xưa, tức thị biết dựa vào rừng đại ngàn để sống.
Giả dụ chúng ta không dựa vào giả thiết, cú sang chấn tâm thần quá mạnh, chính là một cú sốc lớn, khiến ông Thanh mang chứng hoang tưởng sợ hãi con người, luôn tìm cách núp con người. Bản thân ông Thanh lại từng là gải phóng quân. Còn trường hợp ông Hồ Văn Thanh thì khác. Ông Thanh hoàn toàn là một con người tỉnh ngủ, một con người rất người, chứ chẳng thể là “người rừng” theo đúng nghĩa người rừng (hay người tuyết) được.
Từ đó đến nay, tính ra đã gần bốn chục năm trời. Sự trải lòng của ông cũng khiến cho những ai dù chỉ đọc một lần cũng phải ngẫm ngợi: Nhà văn Hồ bình tĩnh “Xem truyền hình online và đọc các bài viết trên mạng, tôi lấy làm kinh ngạc, bởi không biết tại cơn cớ làm sao, người ta lại gọi hai cha con ông Thanh là “người rừng”.
Và anh lính bị đồng đội xem là đã hy sinh ấy, một mình lui vào rừng sâu xây chiến hào phòng ngự, sống một mình giữa đại ngàn suốt mấy chục năm trời.
Hay nói đúng hơn một tí, là gần như vào thời đại đồ sắt của con người. Có lẽ khi về thăm quê, gặp đúng lúc cả nhà bị thảm sát quá mọi rợ, ông bị hoảng loạn do sang chấn tâm thần, nên đã ẵm đứa con hai tuổi chạy vào rừng sâu và trốn tránh đời sống từng lớp con người.
Viết tới đây, tôi chợt giật thột. Trong khi cha con ông có tên, có tuổi, có quê quán, có gia đình. Và chúng ta, với lòng bác ái của con người, đang tìm mọi cách giúp hai cha con ông Thanh tái hội nhập trở lại với tầng lớp con người, để hy vọng từ đây, cha con ông Thanh sẽ có được một cuộc sống tốt đẹp hơn - cuộc sống của con người trong thời đại phát triển cao của con người.
Điều đó khiến chúng ta phải cúi đầu bái phục, bởi chúng ta cần phải nhớ rằng, khi ôm con chạy vào rừng sâu ập tội ác mọi, ông Thanh không đem theo một thứ gì trong tay.
Có rất nhiều quan điểm “mổ xẻ” khác nhau trong đó có ý kiến của nhà văn Hồ Tĩnh Tâm (quê quán: Quảng Trị, hiện là hội viên Hội nhà văn Việt Nam), người đã đi nhiều nơi, đến với nhiều người, chứng kiến rất nhiều hoàn cảnh sống trong tột cùng khổ đau.
Tôi không dám chắc rằng, ông Thanh có bị bệnh thần kinh hay không, có nắm bắt được tình hình nước nhà đã giành được độc lập hay không.
Thế nhưng chúng ta lại phải trả lời câu hỏi khác. Báo chí Nhật lúc đó hoan hỉ báo tin là đã tìm lại được một chiến binh bị mất tích của họ và hết lời tôn vinh ý thức samurai của anh, giúp anh tái hội nhập với cộng đồng rất nhanh.
Bởi tôi biết, có thể có nhiều người sẽ có quan điểm trái ngược với tôi, rằng đường đột đưa cha con ông Thanh trở lại với tầng lớp loài người, dứt họ ra khỏi môi trường sống hoang vu giữa rừng đại ngàn một cách đột ngột và bất thần như vậy, là không hợp với lẽ tự nhiên sinh tồn mang tính hoang dã mà cha con ông Thanh đã trở nên quen thuộc và gắn bó, như là một thành viên của rừng, của thiên nhiên hoang dã.
Còn anh Lang đã sắp đến tuổi ngũ thập tri thiên mệnh
Hỏi tại sao sau khi chạy trốn vào rừng, trong cảnh ngộ thiếu thốn trăm bề, ông Thanh lại không tìm cách giao thông với tầng lớp loài người, mặc dù sau này, người cháu con ông anh là Hồ Minh Lâm đã phát hiện và tìm cách tiếp cận trợ giúp cha con người chú của mình? Điều này Có lẽ sẽ rất khó lý giải.
Rồi đây sức khỏe của ông Hồ Văn Thanh sẽ thế nào? Cuộc sống của cha con ông Thanh sẽ thế nào? Anh Hồ Văn Lang liệu có được một cuộc sống gia đình như người em trai của mình là Hồ Văn Tri không? Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào chính bản thân họ, và vào chính cộng đồng từng lớp đang cưu mang họ, mà trước hết là ở thôn Trà Kẽm.
Sự kiện cha con ông Hồ Văn Thanh và Hồ Văn Lang trở về với cuộc sống văn minh, đương đại đã đích thực cuộn sự quan tâm của rất nhiều người. Tôi biết, việc đưa cha con ông Thanh về với gia đình và làng buôn của ông, là đặt ra cho cha con ông những thách thức mới rất người, hoàn toàn không giống với cuộc sống hồn nhiên trước đây của cha con ông giữa rừng đại ngàn, nơi hoàn toàn không có sự thù ghét, sự chèn ép, sự xúc xiểm, sự man trá… mà chỉ ở tầng lớp loài người mới có.
Ngoài bộ binh phục đang mặc, và cái áo len màu đỏ con trai hai tuổi đang mặc; mà đến tận bữa nay ông vẫn giữ gìn gần như còn mới.
(Ảnh: Tiền Phong) Như chúng ta biết từ các thông tin báo chí, thì ông Thanh chỉ là người lâm thời bị sang chấn tâm thần do hoảng loạn chết chóc ám ảnh, đã bồng con chạy vào rừng, rồi tìm mọi cách lẩn tránh cuộc sống của từng lớp loài người gần bốn chục năm nay.
Thì cái gọi là từ từ ấy phải mất bao lăm năm, khi mà ông Thanh đã và đang lâm bệnh do tuổi tác, do sống khem khổ giữa rừng già trên núi Apon hoang vắng, quanh năm không một tiếng người, ngoài tiếng chim kêu vượn hú. Phải chăng ông Thanh vẫn tỉnh táo, để có tinh thần cất giữ bộ quân phục của mình và chiếc áo len của con trai đến tận hôm nay.
Là bởi khi nước Nhật vấy quân đồng minh, đơn vị của người lính ấy rút quân về nước, mà bỏ sót người đồng đội bị thương đang lạc trong rừng.
Nếu chúng ta làm theo cách tiếp cận từ từ, giúp cha con ông Thanh làm quen với cuộc sống văn minh từ từ, rồi từ từ đưa họ về với cộng đồng. Nếu tôi là con ông Thanh, tôi có thể để cho cha mình sống cơ cực thui thủi giữa rừng như vậy được không? Nếu tôi là anh trai, tôi có nghĩ tới chuyện lo thất gia cho em mình không, khi mà việc duy trì nòi giống là quy luật của tồn tại tầng lớp loài người, tồn tại gia đình của một dòng tộc.
Như vậy điều mà tôi muốn nói, rằng chúng ta đã may mắn tìm lại được hai cha con ông Thanh sau gần bốn chục năm trời sống hoang dại trong rừng. Vì lẽ gì thì chúng ta đã biết. Chứng kiến sự trở về của hai cha con “Người rừng” mà báo chí đưa tin gần đây ông Hồ Văn Thanh và con trai Hồ Văn Lang, nguyên quán ở xã Trà Xinh, huyện Tây Trà tỉnh Quảng Ngãi, nhà văn cũng đã trải lòng.
Thế nhưng chúng ta cần phải hiểu rằng, ông Thanh không hề, và cũng chưa bao giờ là “người rừng”, mà chỉ đơn giản là người trốn vào sống trong rừng, một mình nuôi đứa con ấu thơ lớn lên giữa đại ngàn hoang vắng, dạy cho con biết cách trồng lúa, trồng sắn, trồng bắp, dạy cho con biết làm ra lửa để nấu cơm, nướng cá, nướng thịt, dạy cho con biết đan gùi, biết tạo ra khố áo từ vỏ cây… Đó là sự thần diệu và vĩ đại của một người cha mồ côi mồ cút giữa đại ngàn trong cảnh gà trống nuôi con, trong cảnh hoang dại gần như thời nguyên thủy.
Tôi nhớ, cách đây khoảng hơn chục năm, người ta đã bắt gặp, và giúp đưa một người lính Nhật sống trong rừng sâu của Philippines từ năm 1945 về lại sơn hà của anh. Tôi biết nói sao giờ, khi mà ông Thanh năm nay đã tám mươi mốt tuổi, anh Lang đã bốn mươi mốt tuổi.
Đó là nhân văn, là nhân đạo, vì con người cần được sống với con người, vì con người cần được làm con người; bởi đơn giản, quờ quạng những gì thuộc về con người, thì không hề xa lạ với con người. Thế nhưng, cứu lấy con người, trả lại địa vị làm người cho con người, chính là lương tri và lương tâm của bít tất con người”.
