Thứ Năm, 8 tháng 8, 2013

Tạo cú huých để thông tin các huyện nghèo vươn lên

Trong những năm qua, công tác an sinh tầng lớp và Nghị quyết 30a của Chính phủ luôn được các tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng trong Khối Doanh nghiệp Trung ương (DNTW) quan tâm. Nhờ đó mà nhân dân các xã nghèo đã được hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững. Để bạn đọc hiểu rõ hơn những gắng của Đảng ủy Khối DNTW, phóng viên báo tin tưởng.# Đã có cuộc bàn bạc với ông Bùi Văn Cường(ảnh), Ủy viên dự khuyết BCH TW Đảng, Bí thư Đảng ủy Khối DNTW về vấn đề này.


Thưa ông, việc thực hiện an sinh xã hội và Nghị quyết 30a của Chính phủ được Đảng ủy Khối DNTW khai triển trong thời gian qua như thế nào?

Thực hiện các chủ trương của Đảng và quốc gia, những năm qua Đảng ủy Khối DNTW và các cấp ủy đảng trong Khối đã tụ tập lãnh đạo doanh nghiệp, nhà băng có giải pháp đối phó với những khó khăn, duy trì và đẩy mạnh sinh sản kinh doanh, đồng thời hăng hái dự công tác an sinh tầng lớp (ASXH) và Nghị quyết 30a của Chính phủ. Có thể khẳng định, ngoài nhiệm vụ sinh sản kinh dinh, dự xúc tiến phát triển kinh tế, văn hóa - tầng lớp, quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị thì những đóng góp cho các địa bàn vùng khó khăn của đất nước có sự đóng góp hăng hái, hiệu quả của các tập đoàn, tổng công ty (TCT), nhà băng trong Khối.

Chăm nom diện tích trồng cải bắp sạch ở huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Lê Bá Liễu-TTXVN


Các tập đoàn, TCT, ngân hàng trong Khối đã chủ động và bằng khả năng cao nhất của mình tích cực dự, thực hành có kết quả công tác xóa đói, giảm nghèo bằng những hoạt động cụ thể, như: Xây dựng kết cấu hạ tầng, điện - đường - trường - trạm, tương trợ đồng bào phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo. Bên cạnh đó là các hoạt động liên quan đến việc dạy nghề, tạo việc làm cho bà con ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn cũng như những vấn đề hệ trọng đến giáo dục, y tế và các hoạt động tầng lớp khác. Có thể nói, bằng những hoạt động của mình các đơn vị này đã góp phần tạo diện mạo mới, hăng hái xây dựng nông thôn mới ở các địa phương trong cả nước. Thông qua đó đã thực hiện và giúp cho dân chúng thấy được sự quan tâm của Đảng, quốc gia với đồng bào ở vùng sâu, vùng xa và tạo niềm tin của quần chúng đối với Chính phủ trong việc tương trợ họ phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo và cải thiện cuộc sống. Trong 5 năm (2008 - 2012), tổng kinh phí tương trợ trong công tác ASXH và Nghị quyết 30a của Chính phủ của các tập đoàn, TCT, nhà băng trong Khối có tổng giá trị gần 10.500 tỷ đồng. Trong đó: tương trợ, tài trợ công tác ASXH với tổng trị giá 8.569,125 tỷ đồng và tương trợ 54/62 huyện nghèo (bằng 87% huyện nghèo của cả nước) với tổng giá trị 1.926,684 tỷ đồng (bằng 87,35% tổng số vốn cam kết tương trợ).

Theo Quyết định 293/QĐ-TTg ngày 5/2/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ có đích từ ngân sách trung ương cho 23 huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao được áp dụng cơ chế, chính sách đầu tư cơ sở hạ tầng theo quy định của quyết nghị 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ về chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 62 huyện nghèo.

Cấp huyện: Đầu tư cho các trường trung học phổ biến; trường dân tộc nội trú huyện (bao gồm cả nhà ở cho học trò) có quy mô đáp ứng nhu cầu học tập của con em đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn; cơ sở dạy nghề tổng hợp huyện (bao gồm cả nhà ở cho học viên); các công trình thủy lợi quy mô cấp huyện, liên xã; đường liên lạc từ trọng điểm huyện tới xã, liên xã.

Cấp xã và dưới xã: Đầu tư các công trình hạ tầng cơ sở thiết yếu ở tất các xã trên địa bàn huyện (trừ thị trấn), bao gồm: trường (lớp học, trường, kể cả trường mầm non, lớp mẫu giáo, nhà ở bán trú dân nuôi, nhà ở cho cha); trạm y tế xã đạt tiêu chuẩn (gồm cả nhà ở cho viên chức y tế); đường giao thông liên thôn, bản, đường vào các khu kinh tế, sản xuất tập kết (gồm cả cầu, cống); thủy lợi phục vụ tưới và tiêu cho sinh sản nông nghiệp (kênh mương nội đồng và thủy lợi nhỏ); điện phục vụ sinh sản và dân sinh; công trình nước sinh hoạt (tập hợp hoặc phân tán, đào giếng, xây bể).

Thưa ông, trong việc khai triển này thì Đảng ủy Khối DNTW đã gặp những tiện lợi, khó khăn gì?

Có thể nói trong việc thực hiện Nghị quyết 30a của Chính phủ và công tác ASXH, chúng tôi gặp không ít khó khăn. Đầu tiên, đó là trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện, các tập đoàn, TCT cũng đang phải đối mặt với việc thiếu vốn, hàng hóa sản xuất tiêu thụ chậm… Bên cạnh đó là sự kết hợp giữa các tập đoàn, TCT, ngân hàng trong khối với các địa phương để thực hành việc giải phóng mặt bằng, rồi những vấn đề can dự đến chủ trương xây dựng đường giao thông nông thôn hay những công trình phúc lợi cũng khó khăn trong việc khai triển thực hiện. Nhất là những dự án ở vùng sâu, vùng xa, nơi có địa hình bị chia cắt, phương tiện đi lại khó khăn… Đó là những khó khăn khách quan. Còn những khó khăn chủ quan trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, những rào cản cũng không phải là ngoại lệ.


Để khắc phục vấn đề này, Trước hết Đảng ủy Khối DNTW sẽ chỉ đạo, cổ vũ các tập đoàn, TCT, ngân hàng đấu huy động nguồn lực của mình để tương trợ thực hành quyết nghị 30a của Chính phủ và công tác ASXH. Thứ hai là những đơn vị đã cam kết giúp đỡ 62 huyện nghèo trong cả nước, tiếp chuyện thực hành những cam kết đã ký với các địa phương. Bên cạnh đó, những đơn vị đã hoàn thành thì đấu quan tâm đến việc tạo nguồn lực để tương trợ cho các địa phương khác với những nhu cầu cần yếu của người dân. Duyệt đó, lồng ghép gắn với việc xây dựng nông thôn mới và thực hành các chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Giờ mới có 26/32, tập đoàn, TCT trong Khối DNTW tham gia vào tương trợ công tác ASXH cũng như thực hành quyết nghị 30a. Vậy mục tiêu trong thời đoạn tới sẽ là gì, thưa ông?

Trong tuổi tới, chúng tôi vẫn đấu cổ vũ các đơn vị tăng cường đẩy mạnh phát triển, sản xuất kinh doanh, khắc phục những khó khăn trong tuổi kinh tế toàn cầu suy thoái để ổn định sản xuất, phát triển kinh tế. Trên cơ sở những nguồn lực, tài chính lành mạnh của các doanh nghiệp, các đơn vị sẽ tiếp tương trợ trong công tác ASXH và thực hiện quyết nghị 30a của Chính phủ cho đúng, trúng và hiệu quả. Nhất là việc giúp cho người dân từng bước thoát nghèo, vươn lên làm giàu chính đáng để họ thay đổi cách nghĩ, cách làm trong sản xuất. Trên cơ sở đó tự họ sẽ vươn lên làm giàu từ những nguồn lực, những cú huých, sự hỗ trợ của các doanh nghiệp là cô mụ cho các địa phương và cũng giúp những nơi này tự vươn lên phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo.

Nghị quyết 30a là thời cơ lớn cho người nghèo, huyện nghèo song đi cùng với đó là thách thức, đặc biệt là trình độ, năng lực cán bộ cơ sở trong việc khai triển thực hiện Đề án. Ngoài nguồn vốn hỗ trợ của Nghị quyết 30a thì hàng năm các huyện nghèo cũng nhận được nguồn vốn đầu tư không nhỏ từ các chương trình, dự án khác. Và việc phối hợp, sử dụng lồng ghép các nguồn vốn ra sao, đầu tư công trình, dự án nào cho hiệu quả, mang lại ích thiết thực cho người dân lại phụ thuộc vào từng cơ sở. Thách thức nữa là tư tưởng mong đợi, ỷ lại của người dân vào sự hỗ trợ của cấp trên, của doanh nghiệp.

Do đó, các huyện nghèo phải biết biến thách thức thành động lực thì việc xóa đói giảm nghèo mới thực sự bền vững. Để thực hành được mục tiêu này, các địa phương phải bảo đảm đời sống người dân, giúp người nghèo tận dụng cơ hội từ chính sách tương trợ của Nhà nước, sự giúp đỡ của doanh nghiệp và cộng đồng vươn lên thoát nghèo. Cùng với việc đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thì cán bộ cơ sở ở các huyện nghèo cũng cần được cầm tay chỉ việc, luân chuyển cán bộ từ cấp trên để việc khai triển các chương trình, dự án làm đến đâu hiệu quả đến đó.


Chính phủ đã cắt cử cho các tập đoàn, TCT, nhà băng đỡ đầu, viện trợ các huyện nghèo theo quyết nghị 30a, còn những đơn vị khác tuy chưa được phân công nhưng với bổn phận của mình với cộng đồng và từng lớp thì đã có 32 tập đoàn, TCT, nhà băng trong Khối thực hiện ASXH. Trong đó có 26 đơn vị thực hiện đỡ đầu các huyện 30a. Hiện cả nước có 62 huyện nghèo thì đã có 26 tập đoàn, TCT, nhà băng hạng đặc biệt của quốc gia nhận đỡ đầu, hỗ trợ 54 huyện. Còn 8 huyện còn lại do các doanh nghiệp khác của các bộ, ngành và các địa phương, nếu chúng tôi động viên họ giành hết cho cả 62 huyện nghèo thì còn nhiều đơn vị khác sẽ không còn địa chỉ để làm.

Thưa ông, để tránh tâm lý ỷ lại, chỉ nhìn vào “cơ chế xin-cho”, Đảng ủy khối DNTW sẽ làm gì để xóa nếp nghĩ này?

Để tránh tâm lý ỷ lại, chúng tôi cũng đã chỉ đạo các tập đoàn, TCT, ngân hàng trong khối tiếp kiến thực hiện theo Nghị quyết 30a của Chính phủ là bên cạnh việc tương trợ vật chất thì đặc biệt phải hướng dẫn cho bà con cách thức làm ăn để tự vươn lên làm giàu chính đáng. Đổi thay tập quán trong sinh sản, trong đời sống và cũng chỉ dẫn, tập huấn, đào tạo nghề cho nhân dân. Bên cạnh đó cũng khuyến nghị với lãnh đạo các địa phương tụ họp chỉ đạo theo hướng tạo cho người dân điều kiện ban đầu để họ sinh sản, còn lại họ phải tự vươn lên, phải thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong lao động sinh sản, trong đời sống. Trên cơ sở đó, bằng vật chất và sự hỗ trợ ban sơ của các tập đoàn, TCT, ngân hàng trong khối, người dân sẽ vươn lên thoát nghèo và làm giàu chính đáng.

Có quan điểm cho rằng, yêu cầu giảm nghèo nhanh nhưng phải vững bền là vấn đề khó mà thực hiện được, bởi trong thực tế đã nhanh thì không bền vững. Ông giảng nghĩa vấn đề này thế nào?

Cái bền vững là nói về tổng thể chung ở từng địa bàn, từng địa phương (điện, đường, trường, trạm, giống, vốn, cây trồng, vật nuôi và nghề, kỹ thuật sinh sản, kinh doanh…). Còn đối với một hộ nghèo thì nhân tố bền vững còn phụ thuộc rất nhiều yếu tố, có nghĩa là việc hỗ trợ ban đầu cho họ chỉ để giúp họ có sự thay đổi trong tập quán sinh sản, kinh doanh, nâng cao trình độ sinh sản, chất lượng sản phẩm, hiệu quả nhiều hơn, tránh tâm lý ỷ lại. Từ đó họ sẽ hăng hái hơn trong cần lao sản xuất, có thế mới thoát nghèo vững bền được.

Các em học sinh dân tộc Mông sinh hoạt tại khu bán trú, Trường trung học cơ sở Mường Nhé, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên.
Ảnh: Trọng Đức-TTXVN.

Sự hỗ trợ của các tập đoàn, TCT, nhà băng trong thời gian qua là rất lớn, nhưng cơ sở vật chất ở 62 huyện nghèo còn rất khó khăn. Vậy trong thời gian tới Đảng ủy Khối DNTW sẽ tụ tập vào trọng tâm nào?

Theo các nội dung mà quyết nghị 30a đề cập, chúng tôi sẽ tiếp chỉ đạo, khích lệ các tập đoàn, TCT, nhà băng trong khối lãnh đạo các đơn vị để triển khai những nội dung đã cam kết theo đúng như ý thức Nghị quyết 30a. Qua nghiên cứu, đi thực tại ở những địa bàn vùng khó khăn, huyện nghèo, Đảng ủy Khối DNTW sẽ có những kiến nghị với Trung ương về việc giúp đỡ những địa phương này. Vì ở đây phải có sự đầu tư của Nhà nước ở những vấn đề vĩ mô như hạ tầng giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục và cả những vấn đề thiết yếu khác. Rõ ràng phải có bàn tay của quốc gia, chứ sự trợ giúp của các tập đoàn, TCT, ngân hàng mới chỉ giúp được những phần việc cụ thể như giúp đỡ các hộ nghèo như xóa nhà dột nát, xây thêm trường v.V… Tuy đã có những đơn vị tương trợ về giáo dục, y tế, kết cấu hạ tầng giao thông, nhưng để các huyện nghèo có sự bứt phá vươn lên đầy đủ và đồng bộ thì phải có sự đầu tư, chỉ đạo chung của Nhà nước.


Xin trân trọng cảm ơn ông!

Nguyễn Viết Tôn(thực hiện)