Cho nên, việc chỉ dẫn giáo dục sở thích thẩm mỹ âm nhạc là nhiệm vụ cấp bách, song song đào tạo đời trẻ biết yêu, biết đàn hát dân ca là hết sức cần thiết
Đang có một khuynh hướng cải cách làm mờ bản sắc GS Hoàng Chương, trọng tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, nhận định: “Các loại hình âm nhạc đặc sắc như nhã nhạc cung đình Huế, cồng chiêng Tây Nguyên, quan họ, ca trù, hát xoan đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, nhưng hiện vẫn sống lay lắt vì ít người xem, hoặc muốn có người xem thì phải “sân khấu hóa” như quan họ đang làm, tức thị hát có micro và có âm nhạc đệm, thậm chí cả đàn organ hiện đại.
Cùng nghĩ suy này, nhạc sĩ Trần Tấn Ngô thẳng thắn: “Tôi cho rằng âm nhạc dân tộc đang mất vị trí trong gu thưởng thức nghệ thuật của giới trẻ ngày nay là do những bộ phận chuyên môn có trách nhiệm còn lạt lẽo, do chúng ta tuyên truyền và đầu tư chưa đến nơi đến chốn, vì vậy một bộ phận không nhỏ những nghệ sĩ của những bộ môn này chạnh lòng, cảm thấy mình bị bỏ quên nên tìm môi trường khác mà sinh sống”.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Vương Duy Biên nhận định, trước những diễn biến của tình hình tư tưởng văn hóa, âm nhạc truyền thống hiện nay đan xen những phức tạp, đứng trước nguy cơ bị mai một. Đối với các nhà đầu tư theo mô hình “xã hội hóa” thì đây không phải là đối tượng “hái” ra tiền một cách mau chóng, còn đối với Nhà nước thì chưa có sự đầu tư cân xứng để kích thích phát triển”, TS Văn Thị Minh Hương, Giám đốc Nhạc viện TP.
Theo GS Hoàng Chương, hiện đang có một khuynh hướng muốn cải cách, cải tiến âm nhạc dân tộc nhưng do làm không đúng cách nên gây hiệu quả ngược.
Đa số giới trẻ không hiểu hết giá trị của âm nhạc truyền thống, hướng vào âm nhạc thương mại khiến cho đời sống âm nhạc dân tộc hết sức khó khăn. Đó là những quan điểm máu nóng được đưa ra từ các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, nhạc sĩ tại hội thảo khoa học “Âm nhạc dân tộc với cuộc sống hôm nay”, do trọng điểm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy âm nhạc dân tộc (TT NCBT&PHANDT) và Nhạc viện TP.
Cần tạo ra môi trường diễn xướng cho âm nhạc dân tộc Là một nhà nghiên cứu sâu về âm nhạc dân tộc, theo GS Trần Văn Khê thìtrong thời đại giao lưu, hội nhập hiện giờ, người nước ngoài sang nước ta xem chúng ta đang ăn thế nào, mặc thế nào, giải trí như thế nào và nghệ thuật truyền thống của chúng ta có những cái gì? Vậy chúng ta có gì để khoe với họ? Chúng ta đang có âm nhạc truyền thống dân gian gắn liền với đời sống con người, từ lúc lọt lòng cho đến khi trở về cát bụi, hà cớ gì chúng ta lại để bị mai một, lãng quên? vì thế, phải mau chóng bảo tàng và bảo vệ tích cực âm nhạc dân tộc, coi trọng nghệ nhân, bởi nghệ nhân là nhân chứng điển hình cho những di sản của dân tộc, nếu họ sống được với nghề thì những di sản này mới phát huy được.
Chả hạn, chuyện hơn mười nghệ sĩ quan họ được mời đến Bình Định hát mừng giỗ lần thứ 220 của Hoàng đế Quang Trung, nhưng các nghệ sĩ này đều hát nhép theo đĩa, lồ lộ ai cũng thấy và khi diễn lớp “Bà đại vương ngàn” thì họ hát đồng ca và múa… lửa.
Hiện tại, TP. Theo Thứ trưởng Vương Duy Biên, để âm nhạc dân tộc được bảo tồn và phát huy, cần tạo ra môi trường diễn xướng.
HCM trằn trọc. HCM tổ chức mới đây. “So với dòng nhạc nhẹ, dòng âm nhạc truyền thống trở thành lạc điệu và “bơ vơ” trước cơ chế thị trường. Mất vị trí trong gu thưởng thức của lớp trẻ Theo nhạc sĩ, nghệ nhân hát Xẩm Mai Tuyết Hoa, Giám đốc TT NCBT&PHANDT, âm nhạc dân tộc đang bị mờ dần bản sắc và thưa vắng người nghe, người xem.
Khi âm nhạc dân tộc có biểu diễn, có người thưởng thức thì thiên nhiên sẽ có sinh khí trở lại, nếu không thì chóng vánh bị lãng quên. Trong đó, căn do chính là do sự hấp thụ âm nhạc với nhiều dạng, nhiều luồng khác nhau, cả trong và ngoài nước.
Ông kể có lần khi đưa đoàn nghệ thuật dân tộc sang London trình diễn, người tổ chức phát hiện đàn bầu có gắn ampli thì họ cương quyết đề nghị bỏ ra vì họ muốn nghe âm thanh thật của cây đàn duy nhất của Việt Nam… biểu diễn dân ca Nam Trung Bộ tại hội thảo Nói như vậy để thấy, có những chuyện cải tiến một cách tùy tiện, sai nguyên tắc đã làm mờ bản sắc các loại hình âm nhạc dân tộc.
Theo Baovanhoa. Khi các em học sinh biết rằng âm nhạc dân tộc có cái gì, hay ở chỗ nào thì các em mới thương, thương rồi mới học, học xong đi trình diễn. GS cho rằng, giải pháp dễ thấy và hiệu quả nhất là đưa âm nhạc vào trường. HCM có Đoàn Ca múa nhạc dân tộc Bông Sen, một đại diện chính cho dòng nhạc truyền thống, rồi dàn nhạc dân tộc của Nhạc viện TP và một số câu lạc bộ âm nhạc truyền thống tại các nhà văn hóa… đều hoạt động cầm chừng, như những mảnh đất bị bỏ quên.
Như vậy, tức thị đã phá vỡ quy tắc, quy tắc của ca hát quan họ cựu truyền và vi phạm tiêu chí quy định của UNESCO”.
